Gehandicaptenzorg

Gedrag is zelden op zichzelf te begrijpen. Lichamelijke klachten, psychische problematiek, trauma, medicatie, communicatie, overvraging en factoren in de omgeving kunnen elkaar beïnvloeden en zich uiten in veranderingen in gedrag. Juist wanneer zorgsituaties complex worden en een team dreigt vast te lopen, is het belangrijk om breed te blijven kijken.

Aan de hand van een herkenbare praktijkcasus laat een trainer van het CCE zien hoe je gedrag stap voor stap onderzoekt. Welke signalen zie je? Welke mogelijke oorzaken spelen mee? En hoe kom je samen met collega’s, behandelaren en naasten tot nieuwe inzichten en passende ondersteuning?

Deze openingslezing biedt een gezamenlijke basis voor de rest van de dag: niet alleen reageren op wat iemand doet, maar onderzoeken wat het gedrag vertelt en wat de cliënt nodig heeft.

Na afloop:

• herken je dat complexe zorgvragen vaak meerdere oorzaken hebben;
• weet je welke perspectieven belangrijk zijn bij het analyseren van gedrag;
• krijg je handvatten om multidisciplinair tot passende zorg en begeleiding te komen.

Hoe geef je mensen met een verstandelijke beperking zoveel mogelijk vrijheid, zonder veiligheid en goede zorg uit het oog te verliezen? In de dagelijkse praktijk ontstaan regelmatig dilemma’s. Wat doe je wanneer een cliënt zelfstandig naar buiten wil, maar risico’s niet goed kan overzien? Wanneer is een gesloten deur daadwerkelijk noodzakelijk? En welke alternatieven zijn er voordat je overgaat tot onvrijwillige zorg?

In deze lezing staat de praktische toepassing van de Wzd centraal. Aan de hand van herkenbare situaties wordt ingegaan op de afweging tussen vrijheid, veiligheid en verantwoordelijkheid. Je krijgt inzicht in het belang van maatwerk, het zorgvuldig onderzoeken van alternatieven en de samenwerking met cliënten en naasten.

Na afloop:

• herken je wanneer een dagelijkse maatregel mogelijk onder onvrijwillige zorg valt;
• weet je welke afwegingen belangrijk zijn bij open deuren en bewegingsvrijheid;
• krijg je praktische handvatten om vrijheid en veiligheid zorgvuldig met elkaar in balans te brengen.

• Psychiatrie of gedrag? Psychische klachten herkennen bij mensen met een verstandelijke beperking De sprekers zijn Deze lezing wordt verzorgd door CCE

  Psychische klachten kunnen zich bij mensen met een verstandelijke beperking anders uiten dan je verwacht. Veranderingen in gedrag, contact, slaap, stemming of dagelijks functioneren kunnen belangrijke signalen zijn, maar ook samenhangen met lichamelijke klachten, overprikkeling, medicatie of omstandigheden in de omgeving. Hoe herken je wat er mogelijk speelt en voorkom je dat psychische problematiek wordt gemist?

  Aan de hand van herkenbare casuïstiek leer je breder naar gedrag te kijken. Je krijgt praktische aandachtspunten voor het signaleren en begeleiden van psychische klachten, het delen van observaties en de samenwerking met behandelaren, naasten en andere betrokken professionals.

  Na het volgen van deze sessie:

  • herken je mogelijke signalen van psychische problematiek bij mensen met een verstandelijke beperking;
  • kun je breder kijken naar veranderingen in gedrag en functioneren en mogelijke verklaringen daarvan;
  • weet je hoe je observaties helder bespreekt en samenwerkt met behandelaren, naasten en andere betrokken professionals.
• Gedragsverandering en leefstijl bij mensen met een verstandelijke beperking De sprekers zijn Spreker volgt

  Een gezonde leefstijl is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Mensen met een verstandelijke beperking hebben een verhoogd risico op leefstijlgerelateerde gezondheidsproblemen, terwijl veranderen van eet-, beweeg- of dagritme vaak extra lastig is. Hoe motiveer je iemand zonder te overvragen? En hoe sluit je aan bij wat iemand kan, begrijpt en zelf belangrijk vindt?

  In deze sessie leer je welke factoren gedrag beïnvloeden en hoe je kleine, haalbare veranderingen kunt stimuleren. Aan de hand van de COM-B-methodiek, praktijkvoorbeelden en eigen casuïstiek krijg je concrete handvatten om leefstijlverandering stap voor stap te begeleiden en beter vol te houden.

  Na het volgen van deze sessie:

  • begrijp je welke factoren gedrag en leefstijl beïnvloeden;
  • kun je met behulp van COM-B bepalen wat iemand nodig heeft om tot verandering te komen;
  • heb je praktische handvatten om haalbare en duurzame veranderingen in de dagelijkse zorg en begeleiding te ondersteunen.
• Ouder worden met een verstandelijke beperking De sprekers zijn Gerben Bergsma, trainer

  Mensen met een verstandelijke beperking worden ouder en daarmee veranderen ook hun zorg- en begeleidingsvragen. Veranderingen in gedrag of functioneren kunnen samenhangen met lichamelijke achteruitgang, dementie, verlieservaringen of veranderingen in het sociale netwerk. Hoe herken je deze signalen tijdig? En hoe stem je de dagelijkse zorg en begeleiding hier goed op af?

  Aan de hand van herkenbare praktijkvoorbeelden, filmmateriaal en een praktisch instrument leer je veranderingen bij ouder wordende cliënten beter duiden. Je krijgt concrete handvatten om aan te sluiten bij veranderende behoeften en om samen te werken met familie en andere betrokken professionals.

  Na het volgen van deze sessie:

  • herken je signalen van ouder worden, lichamelijke achteruitgang en dementie;
  • weet je hoe je zorg en begeleiding kunt afstemmen op veranderende behoeften;
  • krijg je praktische handvatten voor de samenwerking met familie en andere betrokkenen.
• Psychofarmaca bij mensen met een verstandelijke beperking De sprekers zijn Marijke Tonino, arts in de ouderengeneeskunde en in de zorg voor verstandelijk gehandicapten

  Psychofarmaca worden regelmatig voorgeschreven aan mensen met een verstandelijke beperking, bijvoorbeeld bij psychiatrische aandoeningen of ernstig probleemgedrag. Tegelijkertijd brengen deze medicijnen ook risico’s met zich mee, zoals bijwerkingen, interacties en langdurig gebruik zonder duidelijke indicatie. Hoe maak je hierin goede afwegingen? En welke rol heb jij als zorgprofessional bij het signaleren van effecten en bijwerkingen?

  In deze sessie krijg je inzicht in de meest gebruikte psychofarmaca binnen de gehandicaptenzorg. Je leert wanneer medicatie passend kan zijn, welke signalen kunnen wijzen op bijwerkingen of overbehandeling en hoe je samenwerkt met de voorschrijver om de best mogelijke zorg te bieden.

  Na het volgen van deze sessie:

  • begrijp je wanneer psychofarmaca worden ingezet bij mensen met een verstandelijke beperking en welke afwegingen daarbij horen;
  • herken je veelvoorkomende bijwerkingen en signalen die aandacht vragen;
  • weet je welke rol jij hebt in het signaleren, monitoren en bespreken van medicatiegebruik binnen het multidisciplinaire team.

• Psychiatrie of gedrag? Psychische klachten herkennen bij mensen met een VB De sprekers zijn Deze lezing wordt verzorgd door CCE

  Psychische klachten kunnen zich bij mensen met een verstandelijke beperking anders uiten dan je verwacht. Veranderingen in gedrag, contact, slaap, stemming of dagelijks functioneren kunnen belangrijke signalen zijn, maar ook samenhangen met lichamelijke klachten, overprikkeling, medicatie of omstandigheden in de omgeving. Hoe herken je wat er mogelijk speelt en voorkom je dat psychische problematiek wordt gemist?

  Aan de hand van herkenbare casuïstiek leer je breder naar gedrag te kijken. Je krijgt praktische aandachtspunten voor het signaleren en begeleiden van psychische klachten, het delen van observaties en de samenwerking met behandelaren, naasten en andere betrokken professionals.

  Na het volgen van deze sessie:

  • herken je mogelijke signalen van psychische problematiek bij mensen met een verstandelijke beperking;
  • kun je breder kijken naar veranderingen in gedrag en functioneren en mogelijke verklaringen daarvan;
  • weet je hoe je observaties helder bespreekt en samenwerkt met behandelaren, naasten en andere betrokken professionals.
• Meer dan een label: trauma begrijpen bij mensen met een verstandelijke beperking De sprekers zijn Spreker volgt

  Achter opvallend of moeilijk te begrijpen gedrag kan een ingrijpende ervaring schuilgaan. Mensen met een verstandelijke beperking hebben een verhoogd risico op trauma, terwijl traumaklachten zich vaak anders uiten dan bij mensen zonder verstandelijke beperking. Signalen kunnen daardoor worden gezien als probleemgedrag of worden toegeschreven aan de beperking zelf.

  In deze sessie leer je mogelijke traumasignalen herkennen en gedrag vanuit een traumasensitief perspectief bekijken. Aan de hand van herkenbare casuïstiek ontdek je welke situaties, reacties en patronen op onderliggend trauma kunnen wijzen. Je krijgt praktische handvatten om veiligheid te bieden, spanning te verminderen en in de dagelijkse zorg en begeleiding beter aan te sluiten bij wat iemand nodig heeft.

  Na het volgen van deze sessie:

  • herken je signalen die kunnen wijzen op onderliggend trauma;
  • kun je gedrag vanuit een traumasensitief perspectief bekijken en voorkom je dat je te snel één verklaring kiest;
  • weet je hoe je meer veiligheid en voorspelbaarheid kunt bieden in de dagelijkse zorg en begeleiding.
• Een andere kijk op slaapproblemen bij mensen met een verstandelijke beperking De sprekers zijn Sigrid Pillen, kinderneuroloog-somnoloog

  Goed slapen is belangrijk voor gezondheid, gedrag en dagelijks functioneren. Bij mensen met een verstandelijke beperking komen slaapproblemen vaker voor en kunnen zij hardnekkiger en complexer zijn. Vermoeidheid, onrust en veranderingen in gedrag overdag kunnen het gevolg zijn, met impact op zowel de cliënt als de mensen om hem of haar heen.

  In deze sessie leer je hoe je slaapproblemen beter kunt herkennen en analyseren. Aan de hand van herkenbare casuïstiek wordt ingegaan op mogelijke oorzaken, de invloed van de sociaal-emotionele ontwikkeling en passende behandel- en begeleidingsmogelijkheden. Je krijgt praktische handvatten om slaapproblemen multidisciplinair aan te pakken.

  Na het volgen van deze sessie:

  • herken je veelvoorkomende oorzaken en signalen van slaapproblemen bij mensen met een verstandelijke beperking;
  • weet je hoe kalenderleeftijd en sociaal-emotionele ontwikkeling van invloed kunnen zijn op de aanpak;
  • heb je inzicht in passende behandel- en begeleidingsmogelijkheden vanuit een multidisciplinair perspectief.
• Psychofarmaca bij mensen met een verstandelijke beperking De sprekers zijn Marijke Tonino, arts in de ouderengeneeskunde en in de zorg voor verstandelijk gehandicapten

  Psychofarmaca worden regelmatig voorgeschreven aan mensen met een verstandelijke beperking, bijvoorbeeld bij psychiatrische aandoeningen of ernstig probleemgedrag. Tegelijkertijd brengen deze medicijnen ook risico’s met zich mee, zoals bijwerkingen, interacties en langdurig gebruik zonder duidelijke indicatie. Hoe maak je hierin goede afwegingen? En welke rol heb jij als zorgprofessional bij het signaleren van effecten en bijwerkingen?

  In deze sessie krijg je inzicht in de meest gebruikte psychofarmaca binnen de gehandicaptenzorg. Je leert wanneer medicatie passend kan zijn, welke signalen kunnen wijzen op bijwerkingen of overbehandeling en hoe je samenwerkt met de voorschrijver om de best mogelijke zorg te bieden.

  Na het volgen van deze sessie:

  • begrijp je wanneer psychofarmaca worden ingezet bij mensen met een verstandelijke beperking en welke afwegingen daarbij horen;
  • herken je veelvoorkomende bijwerkingen en signalen die aandacht vragen;
  • weet je welke rol jij hebt in het signaleren, monitoren en bespreken van medicatiegebruik binnen het multidisciplinaire team.

• Meer dan een label: trauma begrijpen bij mensen met een verstandelijke beperking De sprekers zijn Spreker volgt

  Achter opvallend of moeilijk te begrijpen gedrag kan een ingrijpende ervaring schuilgaan. Mensen met een verstandelijke beperking hebben een verhoogd risico op trauma, terwijl traumaklachten zich vaak anders uiten dan bij mensen zonder verstandelijke beperking. Signalen kunnen daardoor worden gezien als probleemgedrag of worden toegeschreven aan de beperking zelf.

  In deze sessie leer je mogelijke traumasignalen herkennen en gedrag vanuit een traumasensitief perspectief bekijken. Aan de hand van herkenbare casuïstiek ontdek je welke situaties, reacties en patronen op onderliggend trauma kunnen wijzen. Je krijgt praktische handvatten om veiligheid te bieden, spanning te verminderen en in de dagelijkse zorg en begeleiding beter aan te sluiten bij wat iemand nodig heeft.

  Na het volgen van deze sessie:

  • herken je signalen die kunnen wijzen op onderliggend trauma;
  • kun je gedrag vanuit een traumasensitief perspectief bekijken en voorkom je dat je te snel één verklaring kiest;
  • weet je hoe je meer veiligheid en voorspelbaarheid kunt bieden in de dagelijkse zorg en begeleiding.
• Een andere kijk op slaapproblemen bij mensen met een verstandelijke beperking De sprekers zijn Sigrid Pillen, kinderneuroloog-somnoloog

  Goed slapen is belangrijk voor gezondheid, gedrag en dagelijks functioneren. Bij mensen met een verstandelijke beperking komen slaapproblemen vaker voor en kunnen zij hardnekkiger en complexer zijn. Vermoeidheid, onrust en veranderingen in gedrag overdag kunnen het gevolg zijn, met impact op zowel de cliënt als de mensen om hem of haar heen.

  In deze sessie leer je hoe je slaapproblemen beter kunt herkennen en analyseren. Aan de hand van herkenbare casuïstiek wordt ingegaan op mogelijke oorzaken, de invloed van de sociaal-emotionele ontwikkeling en passende behandel- en begeleidingsmogelijkheden. Je krijgt praktische handvatten om slaapproblemen multidisciplinair aan te pakken.

  Na het volgen van deze sessie:

  • herken je veelvoorkomende oorzaken en signalen van slaapproblemen bij mensen met een verstandelijke beperking;
  • weet je hoe kalenderleeftijd en sociaal-emotionele ontwikkeling van invloed kunnen zijn op de aanpak;
  • heb je inzicht in passende behandel- en begeleidingsmogelijkheden vanuit een multidisciplinair perspectief
• Maak veiligheid voelbaar - voor zorgprofessionals die het verschil willen maken De sprekers zijn Annemiek Grijpma, coördinator

  Wanneer spanning oploopt, reageren niet alleen cliënten, maar ook zorgprofessionals vanuit hun autonome zenuwstelsel. Jouw houding, stemgebruik en eigen spanning hebben invloed op het contact en op het gevoel van veiligheid van de ander. Hoe blijf je zelf rustig? En hoe help je een cliënt om spanning te verminderen?

  In deze sessie maak je op praktische wijze kennis met inzichten uit de polyvagaaltheorie. Je leert signalen van spanning bij jezelf en de cliënt beter herkennen en oefent met eenvoudige manieren om rust, voorspelbaarheid en veiligheid te vergroten. Daarbij is ook aandacht voor hoe je na een intensieve situatie goed voor jezelf blijft zorgen.

  Na het volgen van deze sessie:

  • herken je signalen van oplopende spanning bij jezelf en de cliënt;
  • weet je hoe jouw houding, stem en aanwezigheid invloed hebben op het gevoel van veiligheid;
  • kun je eenvoudige technieken toepassen om te kalmeren, spanning te verlagen en energie te behouden.
• Pijn herkennen en verminderen bij mensen met een verstandelijke beperking De sprekers zijn Leendert Sneep, fysiotherapeut, trainer en consulent

  “Mevrouw Pieterse zit slecht in haar vel, ze is somber en is minder actief. Ik twijfel of ze pijn heeft, want ze loopt ook moeilijk.”

  “Joeri is erg gespannen en ook een beetje benauwd. Het is moeilijk om hem te verzorgen en dat vindt hij erg vervelend. Zou er pijn kunnen zijn en waardoor dan?”

  “Rick doet zo boos de laatste tijd. Hij doet tegen iedereen onaardig en knijpt en krabt zichzelf regelmatig. Zou dit komen doordat hij gespannen is of speelt er iets lichamelijks?”

  Herken jij deze vragen? Doordat onze cliënten zelf niet goed kunnen aangeven wat er aan de hand is, is pijn (tijdig) herkennen moeilijk.

  Tijdens deze sessie komen de laatste ontwikkelingen op het gebied van pijn herkennen en verminderen aan de orde. Dit doen we aan de hand van de nieuwe landelijke richtlijn: Pijn bij mensen met een verstandelijke beperking | Richtlijnen Langdurige Zorg

  Na het volgen van deze sessie leer je:

  • Hoe je pijn tijdig herkent bij mensen met een verstandelijke beperking
  • Wat jezelf kan doen om pijn te verminderen bij mensen met een verstandelijke beperking
  • Hoe je kan werken met een pijnsignaleringsplan voor de individuele client om pijn sneller te herkennen en verminderen